Bojowniczka niepodległościowego podziemia w czasach drugiej wojny światowej, syberyjscy zesłańcy i działający kilka dekad później opozycjoniści antykomunistyczni. Wszystkich ich łączy jeden wspólny mianownik: marzenie o wolnej, niepodległej Polsce. Grupa mieszkańców Warmii i Mazur odebrała dziś (4 października) w Olsztynie wysokie odznaczenia państwowe, przyznane przez prezydenta RP Andrzeja Dudę.

Krzyże Wolności i Solidarności przyznawane są od 7 lat. Nadaje je Prezydent Rzeczpospolitej na wniosek prezesa Instytutu Pamięci Narodowej za działalność opozycyjną wobec komunistycznej dyktatury, w czasach Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

Dr Mateusz Szpytma, wiceprezes IPN, odznaczył w Olsztynie Krzyżami Wolności i Niepodległości ponad 20 byłych działaczy opozycyjnych z Warmii i Mazur. Większość stanowiły osoby związane w czasach PRL z Niezależnym Samorządnym Związkiem Zawodowym „Solidarność”. Wśród nich znalazła się Halina Teodorowicz, która za działalność związkową spędziła ponad pół roku w ośrodku internowania.

Wśród uhonorowanych znalazła się też spora grupa warmińsko-mazurskich działaczy ówczesnej Federacji Młodzieży Walczącej, powstałej u schyłku PRL. Federacja była podziemną organizacją zrzeszającą najmłodszych przeciwników systemu komunistycznego. I jednocześnie - jedną z najbardziej radykalnych. W fotograficznych albumach dokumentujących akcje Federacji sporą część stanowią zdjęcia ze starć z milicją i ZOMO.

Krzyże otrzymało 12 działaczy Federacji. W imieniu nieżyjącego już Adama Dydzińskiego, który w połowie lat 80. organizował młodzieżowe grupy opozycyjne w Kętrzynie, odznaczenie odebrała wdowa po nim, Beata Dydzińska.

Podczas tej samej uroczystości Sławomir Sadowski, wicewojewoda warmińsko- mazurski odznaczył przyznane przez prezydenta Rzeczpospolitej inne wysokie odznaczenia państwowe. Wanda Bortkiewicz, została uhonorowana została Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, a Waleria Żygadło, Piotr Stackiewicz i Antoni Szałkowski - Krzyżami Zesłańców Sybiru.

W sumie, podczas uroczystości w olsztyńskim urzędzie wojewódzkim odznaczenia odebrało 30 osób.