W Olsztynie trwa trzecie Polsko-Ukraińskie Forum Naukowe. To próba podsumowania ćwierćwiecza oficjalnych relacji między oboma krajami, a także akademicka debata o wspólnej historii i przyszłości. Uczestnicy forum tę debatę określają mianem „naukowej dyplomacji”. Jak mówią, to budowanie porozumienia na podstawie faktów i badań, a nie emocji i stereotypów.

Ukraina przez ponad 70 lat była jedną z republik Związku Radzieckiego. Niepodległość odzyskała w grudniu 1991 roku. Polska była pierwszym krajem, który uznał ukraińską niepodległość. Pół roku później, w maju 1992 roku, oba kraje podpisały traktat „O dobrym sąsiedztwie, przyjaznych stosunkach i współpracy”.

W 25. rocznicę podpisania tego traktatu naukowcy z Polski i Ukrainy spotkali się w Olsztynie, na trzecim Polsko-Ukraińskim Forum Naukowym. To próba podsumowania ćwierćwiecza wzajemnych relacji i oceny ich perspektyw na przyszłość. Na tegoroczne Forum złoży się ponad sto referatów i wykładów. Część z nich dotyczy wspólnej historii przeszłości obu narodów, w tym także wydarzeń, które budzą kontrowersje i których oceny są różne po obu stronach granicy.

W tym roku taką kwestią jest akcja Wisła, czyli powojenne deportacje ukraińskiej ludności na terytorium Polski.

Forum jest wspólnym przedsięwzięciem Instytutu Nauk Politycznych Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego i Instytutu Nauk Humanistycznych i Społecznych Politechniki Lwowskiej. To nie jedyna wspólna inicjatywa, bo instytuty realizują również wspólne projekty badawcze, prowadzą też wymianę studentów i pracowników naukowych. Najnowszy pomysł to badania sytuacji mniejszości: polskiej na Ukrainie i ukraińskiej w Polsce.